شماره های پیشین

روزگار خاموش بقعه «سر قبر آقا»

تاریخ درج : چهارشنبه ۲۰ دی ۱۳۹۶
شماره روزنامه: 
بقعه ای که می تواند یکی از جاذبه های گردشگری اصفهان شود ؛

لیلا یزدانی

 

 

بسیاری از آنها که ازخیابان باب الدشت گذر کرده اند کمی آن طرف تر از ترمینال در آهنی بزرگی را دیده اند که برسردر آن تابلوی هیئت احمدی اصفهان نصب شده است. دقیق تر که به در حسینیه نگاه کنی، از فراز تابلوی هیئت، گنبد آجری مشخص است. گنبدی که اغلب افرادی که از این محل گذر کرده‌اند، فکر می‌کنند متعلق به حسینیه است. اما این گنبد متعلق به بقعه ای است که کنار حسینیه قرار دارد. بقعه ای که اهالی محل آن را به نام «سر قبر آقا» می شناسند. خیلی از اصفهانی ها از وجود بقعه خبر ندارند و سر قبر آقا نرفته‌اند. کمی که به پیاده رو نزدیک تر بشوی، تازه آن وقت تابلوی«سر قبر آقا »را می بینی.

 

 

 مزه کاچی ها زیر زبانم است
 از مغازه داری که مغازه وی چسبیده به دیوارحسینیه است، از بقعه «سر قبرآقا » می پرسم ، عباس امینی مورنانی ابتدا به هیئت احمدی خوابجان اشاره می‌کند و با اشاره به 1316 که به عنوان سال تاسیس هیئت بر تابلو حک شده است، خود را هم‌سن و سال هیئت احمدی می داند. از دوران کودکی اش و زمانی که با پدر به سر قبرآقا می رفته می گوید و به خاطر می آورد که آن زمان این مقبره مورد توجه اصفهانی ها بود و درآن کاچی نذری می پختند و میان مردم پخش می کردند. کاچی هایی که با وجود گذشت زمان بسیار، مزه آنها هنوز زیر زبانش هست .

 

 

در سبز چوبی که بسته مانده
برای رفتن به سر قبرآقا باید از دری فلزی بگذری. در فلزی بسته شده با قفل و زنجیر بزرگ که به روی من گشوده می شود، دوباره با در آهنی دیگری مواجه می‌شوم که قفل و زنجیری بر آن خورده است. در دوم که باز می شود، پیش روی من حیاط  مستطیل شکلی قرار می گیرد. حیاطی که چندان بزرگ نیست، اما از سمت چپ ادامه پیدا می کند و با عبور از این فضا می توانی به پشت بقعه برسی. در نگاه اول به این حیاط، تنه تک درخت قدیمی به چشم می خورد. درختی که روزگاران دور را به چشم دیده است و در پشت تنه درخت، بقعه ای قرار دارد که گنبد آجری که برفراز آن پرچم قرمزی نصب شده، پیش از دیگر اجزای آن خودنمایی می کند.

 

 

یکی ازجاذبه های گردشگری مذهبی اصفهان
بقعه قدیمی سیمای چشم نوازی ندارد و مرمت آن هنوز کامل نشده است. در مقابل بقعه، بقایای حوضی قدیمی به چشم می خورد که در مرمت بقعه از زیرخاک بیرون آمده و هنوز مرمت نشده است و در میان آن سنگاب قدیمی وجود دارد. در کنارحوض دو قبری وجود دارد که قدمت آنها به 30 سال پیش باز می‌گردد و یکی ازآنها متعلق به امام جماعت مسجد محله است. در چوبی قدیمی و سبز رنگ بقعه بسته و مدت هاست که این در راه به سمت قبر آقا نگشوده است. در دو سوی در سبز رنگ، بخشی از دیوارها گچ کشی نشده است. در قسمت زیرین حجره های اطراف نیز در بخش هایی آجرها بدون نما مانده اند که با ساختمان مقبره همخوانی ندارد. «سر قبر آقا» نامی است که برکاشی سبز رنگ بر فراز بقعه نقش بسته است و دوسوی آن کاشیکاری آبی است. فرش های مندرسی که در حجره های دو سوی در سبز رنگ پهن شده است، نیز تصویری نازیبا ازبقعه ترسیم می کند. بشکه های بزرگ و متوسط آبی و سفید هم از دیگر عناصر نامناسب حیاط بقعه سر قبر آقا هستند. بقعه« سر قبر آقا» درصورت مرمت کامل می تواند یکی از جاذبه های گردشگری مذهبی در اصفهان باشد. اما این بقعه امروز با منظری نه چندان چشم نواز، خاموش روزگار می‌گذراند. ورود به این بقعه در گذشته از ضلع جنوبی انجام می‌شده است، اما درحال حاضر از اضلاع  شرقی و غربی وارد می شوند. برای ورود به بقعه «سرقبرآقا» با راهنمایی استاد علی زارعی، خادم حسینیه و بقعه از سمت راست، محلی که ساختمان جدید حسینیه قرار دارد، وارد می‌شویم. سرتا سر دیوار بخش جدید را که رو به حیاط است کاشیکاری های منظم دارای قوس های طاق مانند پوشانده که درمیان آنها شیشه به کار رفته و سایبان فلزی بر این دیوار سایه انداخته است. به سالن بزرگ حسینیه که دو بخش تودرتو است وارد می شویم. روی کاشی های بالای دیوار در سمت راست ورودی نام هیئت و زمان تاسیس آن حک شده است؛ هیئت احمدی اصفهان تاسیس سال 1316.

 

 

در بخش زیرین آن تصویری ازکعبه بر روی کاشی ها نقش بسته که دو سوی آن«لبیک اللهم لبیک» و «لبیک لا شریک لبیک» حک شده است و در این بخش از سالن علم بزرگ و منبرچوبی به چشم می خورد. چلچراغی زیبا از بلور سبز نیز از سقف سالن آویخته شده است. لوستری در میان گچبری های زیبا که کاردست اهالی محله است. بر دیوار مقابل در ورودی نیز تصاویری ازکعبه و حرم پیامبر (ص) نقش بسته است.سالن بزرگ راکه برای رسیدن به سرقبرآقا پشت سر می‌گذاریم، در سمت چپ با در شیشه ای مواجه می‌شویم؛ آن را که می گشاییم، با پله کوتاه به فضای صلیبی شکلی وارد می شویم که مزار آقا، پسر و نوه اش در آن قرار دارد. در بخش اولیه فضای ورودی در هردو سو مربع هایی طراحی شده است. قوس های پی درپی سقف با آیینه کاری ها و مقرنس‌ها فضایی چشم نواز خلق کرده است. چوب هایی قدیمی برای نگهداری ساختمان به شکل صلیب به کاررفته است. مهدی فقیهی، پژوهشگر میراث فرهنگی،  درباره فضای زیر گنبد که مزارها زیر آن قرار دارد می گوید: پس از ورود به محوطه زیر گنبد، فضای صلیبی شكلی (چهارصفه) را می بینیم كه با ازاره هایی گچی و مقرنس‌های سه‌بعدی، آرایه های نقاشی و آینه كاری های معرق در حواشی طاقچه ها جلب توجه می كند.

 

 

 آرامگاه خانوادگی امام جمعه اصفهان
داخل این بقعه  که قدمت آن به دوره قاجار باز می گردد و آرامگاه خانوادگی امام جمعه اصفهان بوده است، در زیر گنبد،« سلطان العلما حاج میرزاحسن امام جمعه » آرام گرفته است که سنگ مزار وی را روکش سبزی پوشانده است.آن زمان دراین محل قبرستان بزرگی بود که مردم برای زیارت اهل قبور به آنجا می‌رفتند و اسم این مقبره را گذاشته بودند، سر قبر آقا. مرحوم حاجی میرزا حسن امام جمعه از علمای مشهور اصفهان است و تاریخ وفات وی سال ۱۲۴۸ قمری است. گفته شده هنگامی كه وی در مسجد امام اصفهان به نماز می ایستاد، صف نماز تاسیزده ردیف بعد از میله‌های سنگی چوگان مقابل سردر مسجد می رسید.

 

 

  سنگ قبر قدیمی با تصویر حک شده روی آن در نزدیکی قبر آقا ، زیر فرش های بقعه سنگ قبری وجود دارد که با بالا نگه داشتن فرش می توانی آن را ببینی. عکس حک شده روی سنگ قبر قدیمی، قبرهای امروزی را که تصاویر افراد بر آنها حک شده است به یادمان می آورد.  اینجا مزار حاج کریم است که  از پیشخدمت های امام جمعه بوده است. تصویری از وی با کلاه بلند پوستی و قلیانی در دست بر روی سنگ قبر نقش بسته است.

 

 

جمعه درها گشوده می شود
استاد علی زارعی خادم بقعه که 50 سال است در این محله ساکن است ، در پاسخ به این سوال که چرا در بقعه برروی شهروندان بسته است، از تبدیل این بقعه به محل تجمع معتادان می گوید و از روز جمعه به  عنوان روزی یاد می کند که درهای بقعه باز است.وقتی از زمان تکمیل مرمت بقعه می پرسم ، اظهار بی‌اطلاعی می کند و می گوید: «میراث فرهنگی برای مرمت بقعه کاری نکرده است و پس از پیگیری های بسیار بوده که اوقاف برای ترمیم گنبد اقدام کرده و کانال‌کشی اطراف بقعه برای جلوگیری از ایجاد رطوبت انجام شده است . 

url : http://www.hammahale.com/node/16078

دیدگاه جدیدی بگذارید

Plain text

  • هیچ تگ HTML ی مجاز نیست.
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.