شماره های پیشین

وقتی قلعه بیجی تسلیم بی‌آبی وتغییر می شود

تاریخ درج : شنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۶
شماره روزنامه: 
محله گل محمدی با گذشته‌ای سرسبز؛

زهره سادات کاظمی

 

محله گل محمدی در خیابان سید رضی (معروف به رباط دوم)، واقع در منطقه هشت شهرداری، یکی از محله های معروف منطقه است که اسمی قدیمی داشته وتغییرات شهری باعث شکل امروزی آن شده است. بافت قدیمی کمی در محل دیده می‌شود و محله از دوقسمت تقسیم شده است. قسمتی قدیمی و قسمتی با کوچه بندی‌های منظم وشبیه به شهرک.گذشته محله از وجود یک محله کوچک قدیمی با زمین های کشاورزی خبر می دهد. اکثر محله‌های منطقه هشت، محله‌های کوچک در کنار مزارع کشاورزی بوده است که به مرور زمان و با خشک شدن مادی ها و قنات ها شهر گسترش پیدا می‌کند و زمین‌های بایر کشاورزی تبدیل به منطقه مسکونی می‌شود.

 

محله گل محمدی نمادهای زیادی دارد که نام گل محمدی را یدک می کشد. خیابان گل محمدی، کوچه گل محمدی و پارک گل محمدی. دلیل عمده نامگذاری محل به گل محمدی، احداث پارک گل محمدی در زمین های بایر کشاورزی و کاشتن گل‌های محمدی بوده است که به بیش از 20 سال پیش بر می‌گردد. البته محله گل محمدی به نام محله آزادگان هم معروف است . فلسفه این نامگذاری هم  به تفکیک زمین‌های کشاورزی به مسکونی و ساکن شدن آزادگان در این منطقه بر می‌گردد. تفکیک منظم خانه‌های ویلایی و کوچه بندی‌های درست، محله منظمی را در این منطقه شکل داده است.  البته محله قدیمی کمی با فاصله ودر شرق پارک گل محمدی در کنار زمین های کشاورزی قرار داد و هم مرز خیابان گلخانه است و ساختاری قدیمی دارد. البته بافت فرسوده و قدیمی در این محله به ندرت دیده می شود. محله قابلیت‌ها و امکانات  زیادی دارد. بلوار گل محمدی که با درخت‌های منظمی تزئین شده است درتابستان جلوه خاصی به محله می دهد. مجموعه ورزشی در محل وجود دارد و پارک بزرگ گل محمدی محل تفریح محل را تامین می کند و محرومیت چهره کم رنگی در این منطقه دارد. حاج علی جمشیدی از قدیمی‌های محله گل محمدی است و از بچگی در این محله بوده است واتفاقات محله را به خوبی به یاد دارد. حاج کریم می گوید:« اسم قدیمی محله، بیجی بوده است، قلعه‌ای داشت به همین اسم. کمی اون ورتر محله جلالیه بود. واون طرف خیابان ونزدیک شهرداری منطقه هشت محله طامه. این محله یه قلعه به نام بیجی داشت که چند خانوار توش زندگی می کردند. اینجا پر بود از زمین کشاورزی و آسیاب آبی و مکینه داشت.»

 

 

محله گل محمدی محل عبور چند مادی بزرگ
وسط محله گل محمدی رد یک مادی بزرگ دیده می شود. به نظر می رسد این مادی سابقه دیرینه دارد و پیداست روزگاری آب فراوانی از میان آن عبور می‌کرده است. انتهای محله درست در کنار  پارک گل محمدی هم رد یک مادی رامی ‌بینی. جریان مادی‌ها را می‌پرسم. می گوید: «مادی وسط محله مادی طامه است که به سمت  صحرای طامه می رفت.آب مادی طامه و هرزاب‌های قنات خودمان، آسیاب آبی محله را می‌چرخوند. مادی شاه پسند که می رفت باتون، مادی گلخانه که از کوجان می آمد  ومادی ساحل. یه مادی هم از وسط همین پارک رد می شد که آبش می رفت برای روستای رحیم آباد. حقابه صحرا گاری از همین مادی تامین می شد. امروز فقط بقایایش مانده است و از سال 70 دیگه کسی توش آب ندیده است. »حاج علی ادامه داد: «این منطقه قنات هم داشت. قنات خانه اصفهان که خشکید وسرش را کور کردند.»

 

 

ساختمان‌ها جای باغ‌های گلابی را گرفت
بعد از بلوار گل محمدی و انتهای محله پارک بزرگی است که به نام گل محمدی است. از یک طرف به میدان شهید علیخانی و از یک طرف به خیابان سید رضی یا رباط دوم منتهی می‌شود. این پیرمرد قدیمی محل کنار پارک، مغازه دارد. روزی کنار همین پارک بزرگ کشاورزی و گاوداری داشته است. همانطور که خیابان باریک کنار پارک را نشان می دهد، ادامه می دهد:« این خیابان که حالا اسمش گلستانه یک روز جاده قدیم گز وبرخوار وخورزوق بود. تا چشم کار می کرد مزرعه بود. از همین جا تا ته زینبیه وخورزوق پیدا بود. خانه‌ای نبود. چند تا محله قدیمی وکوچیک بود، همش کشاورزی بود.شغل علی آقا کشاورزی و گاوداری بوده است؛ اما امروز دیگر خبری از این مزارع نیست: «ما تو محل گاوداری داشتیم. اینجا زمین‌ها ارباب رعیتی بود. کشاورزها از جاهای مختلف روی زمین‌های ارباب که حاج حسین شکرانی بود، کار می‌کردند. خود ما از محله آفاران هستیم . بعضی هم از گز وبرخوار بودند. چند خانوار بیشتر نبودیم اینقدر که کم بودیم مدرسه برای ما نمی گذاشتند وما سواد یاد نگرفتیم. »محله بیجی باغ هم داشته است، باغ‌های گلابی. اما دیگر اثری از باغ ومزرعه نیست، همگی خشکیده است. از آن سرسبزی فقط زمین‌های بایر در میان کوچه ولابه لای ساخت وسازهای شهری مانده است. باغ‌ها را خراب کردند وجایش خانه ساختند. این قدیمی محل می گوید، خانه قدیمی خشت وگلی داشته است هزار متری، که خراب کرده و تقسیمش کرده است. به قول این پیرمرد اگر می دانست آن خانه قدیمی را نگه می داشت امروز کاربری بهتری داشته باشد، خانه ای احیا شده که میراث گذشتگان. البته میگوید هنوز خانه هایی در محله طامه به این سبک دیده می‌شود.

 

 

روزی گاوداری بزرگی داشتم
پیرمرد یاد روزگار قدیم می‌کند؛ روزی که گاوداریش  200 کیلو شیر تحویل شیرکش‌ها می داده است. «روزی من 200رأس گوسفند و گاو داشتم. کشاورزی می‌کردیم؛ اما وقتی ساخت وساز شد ومحله بزرگ شد، مردم از بوی دامداری شکایت کردند. ما هم مجبور شدیم دام‌ها را بفروشیم. منتقل کردیم جایی دیگه. اونجا هم بی آبی است و به درد نمی خورد.»حاج علی جمشیدی از توسعه شهر ناراضی است. از اینکه سبک زندگی اش عوض شده است و به جای تولید مصرف کننده شده است و دیگر امکان کشاورزی ندارد.  کریم جمشیدی هم از ساکنان محله گل محمدی است وکنار پارک مغازه دارد. وی که جوان است ترجیح می‌دهد از مشکلات محله و از نامناسب بودن آسفالت محل بگوید وادامه می‌دهد: «پارک گل محمدی در تابستان‌ها خیلی شلوغ می‌شود، این پارک پارکینگ هم ندارد. رفت وآمد خیلی سخت می‌شود و ترافیک  این کوچه‌ها بالا می رود و مردم جلوی خانه‌های مردم پارک می کنند. اوضاع پارک هم وضعیت مناسبی ندارد، با آنکه پارک گل محمدی سالن مطالعه دخترانه دارد، اما مامور پارکی وجود ندارد تا نظارت کنند. مواد فروشی در پارک به وضوح دیده می شود و اهالی هم بارها برای تامین کانسک پلیس، تقاضا داشته اند؛  اما اثری نداشته است.» وی در ادامه از به تعویق افتادن طرح بلوار گل محمدی که قرار است این بلوار را به خیابان گلخانه وصل کند گله کرد و گفت: اجرای طرح تو نقشه های شهرداری وجود دارد؛  اما  آزاد سازی خیابان انجام نشده است. سالها قرار است زمین‌های کشاورزی را از رعیت بخرند؛ اما به قیمت نمی‌خرند که رعیت هم راضی باشد وطرح  احداث خیابان در این منطقه تقریبا رها شده است. به این خاطر رفت وآمد محله از کنار پارک انجام می شود که چون عرضش کم است مشکلات زیادی برای کسبه ومردم به وجود آورده است، اگر خیابان احداث بشود ترافیک سمت پارک کاهش پیدا می کند. خیـــابـان کنـــار پارک بــاریـــک اســت و عصــرها مشکلات زیادی برای عبور ومرور به وجود
می آید.

url : http://www.hammahale.com/node/16094

دیدگاه جدیدی بگذارید

Plain text

  • هیچ تگ HTML ی مجاز نیست.
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.